Mạng Việc Làm Thái Nguyên - Tuyển Dụng Nhân Sự Thái Nguyên

Thứ Năm, 8 tháng 12, 2016

Chia sẻ với bạn về thị trường thức ăn nhanh: Sức ép từ Burger King

Có mặt tại Việt Nam từ những năm 1998, Lotteria và KFC cũng đã có những bước chuẩn bị để sẵn sàng đối đầu với các thương hiệu đến sau. Đến thời điểm này, lợi thế của Lotteria là đã đạt mục tiêu mở rộng hệ thống chuỗi cửa hàng lên tới 140 điểm tại nhiều vị trí đẹp trong các trung tâm thương mại, khu giải trí.

Ngay những năm kinh tế khó khăn vừa qua, Burger King vẫn tăng trưởng bình quân 26%

Thời điểm Burger King "xuống tiền"

Với mục tiêu mở rộng mạng lưới rộng khắp thị trường Việt Nam càng nhanh càng tốt, từ nay đến cuối năm sẽ mở 12 cửa hàng và sẽ tăng hơn nữa khi tìm được mặt bằng tốt, có vẻ Burger King đang rất nóng lòng trước các đối thủ đi trước.

Bởi theo đánh giá của ông Elias Diaz Sese, Chủ tịch Burger King khu vực châu Á - Thái Bình Dương, thị trường fast food Việt Nam có tiềm năng rất lớn cho sự tăng trưởng.

Ngay những năm kinh tế khó khăn vừa qua, thị trường này vẫn có tốc độ tăng trưởng bình quân 26%, và đây cũng là thời điểm thích hợp để Burger King chính thức gia nhập thị trường Việt Nam với những bước đi nhanh.

Thực tế nhiều năm qua, dù các thương hiệu fast food đều có những lợi thế đặc trưng, khác biệt về món ăn, nhưng chiến lược cạnh tranh của các thương hiệu này cũng chỉ tập trung vào việc đa dạng thực đơn với khẩu vị khác lạ, phù hợp người tiêu dùng Việt Nam và mở rộng chuỗi cửa hàng.

Bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ Thực phẩm và Giải khát Cánh Diều Xanh (BKV) thuộc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương, đơn vị mua nhượng quyền Burger King tại Việt Nam, cũng cho biết:

"Kinh doanh fast food trên thị trường Việt Nam hiện nay rất cạnh tranh. Vì vậy, kế hoạch tiếp cận của Burger King trước mắt sẽ phát triển nhanh nhất các vị trí đắc địa và trải rộng khắp các tỉnh thành trong cả nước để người tiêu dùng dễ nhận diện và tiếp cận.

Tiếp theo về sản phẩm, ngoài lợi thế khác biệt với đối thủ là món hamburger Whooper bò nướng 100%, chúng tôi sẽ đem đến nhiều sản phẩm mới khác với khẩu vị phù hợp, đặc biệt là các loại nước sốt đặc trưng với giá cả cạnh tranh".

Theo kế hoạch, từ nay tới cuối năm, Burger King sẽ liên tục khai trương hàng loạt cửa hàng tại ba thành phố lớn của Việt Nam là TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng.

Đánh chiếm từ mặt bằng

Tổng giám đốc của Loteria cho rằng "khâu khai thác sản phẩm mới là quan trọng nhất"

Burger King là tập đoàn sản xuất đồ ăn nhanh hamburger lớn thứ hai thế giới với tổng doanh số 8,4 tỷ USD năm 2011. Vì thế, mọi đối thủ của Burger King đều được coi là... quá nhỏ bé.

Tuy nhiên, ông Cho Young Jin, Tổng giám đốc Công ty TNHH Lotteria (Hàn Quốc), cho biết: "Nhiều người tiêu dùng Việt Nam chưa thực sự quen với đồ ăn nhanh, trong khi hình thức và sản phẩm của các hãng đều có những nét giống nhau. Vì vậy, khâu khai thác sản phẩm mới là quan trọng nhất".

Dự kiến năm 2013, Lotteria sẽ nhượng quyền. Ông Nguyễn Hải Nam, Giám đốc marketing của KFC, cho biết, kết thúc năm 2012, KFC sẽ có 116 cửa hàng, hầu hết đều nằm ở những ngã tư đông đúc và tập trung tại các khu vực trung tâm.

Cũng theo ông Nam, một trong những lợi thế cạnh tranh lớn nhất của lĩnh vực fast food là hệ thống chuỗi cửa hàng, bởi chiến lược phát triển trên diện rộng của chuỗi cửa hàng là chấp nhận bù lỗ lẫn nhau. Khách hàng có thể chọn điểm đến ưa thích, còn nhà kinh doanh yên tâm rằng họ không phải chia sẻ với đối thủ.

Vì vậy, vị trí mặt bằng đắc địa là yếu tố quyết định, mà điều này thì các thương hiệu đến trước như KFC, Lotteria... đang chiếm ưu thế sở hữu. Tuy nhiên, để cạnh tranh, KFC và Lotteria những năm tới đều đang hướng tới con số 200 cửa hàng.

Jollibee với 25 cửa hàng, cũng đang tiếp tục ráo riết tìm kiếm mặt bằng và việc mua lại cụm Phở 24 và Higlands Coffee với giá 25 triệu USD cũng nằm trong chiến lược mở rộng này.

Tuy không xem Burger King là đối thủ cạnh tranh, nhưng để giữ thị phần, Subway cũng đang nỗ lực làm mới và tạo cho khách hàng sự cảm nhận khác biệt bằng việc đầu tư hệ thống cửa hàng, đặc biệt tất cả sandwich tại Subway đều được giữ tươi nguyên và được làm ngay trước mắt của khách hàng; các loại bánh nướng tại chỗ từ 8 giờ sáng đến 10 giờ tối suốt 7 ngày trong tuần.

"Trong chiến lược phát triển thị trường, Subway cũng đang hướng tới con số 10 nhà hàng tại TP.HCM trong năm sau. Trong năm tới, chúng tôi cũng đang tìm kiếm các địa điểm phù hợp để mở nhà hàng tại các thành phố khác", ông Mark McGrath, Tổng giám đốc Subway, cho biết.

Tương tự, nydc dù tuyên bố "thị trường có thêm Burger King hay McDonalds thì họ cũng không cảm thấy áp lực bởi các thương hiệu này không phải đối thủ trực tiếp, do nydc phục vụ nhiều món thức ăn Tây, không tập trung vào món burger hay pizza. Hơn nữa, mô hình của nydc phục vụ tại bàn chứ không phục vụ tại quầy. Năm 2011, doanh thu của nydc vẫn tăng trưởng 11%.

nydc không cảm thấy áp lực bởi thương hiệu này không phải đối thủ trực tiếp của Burger King

Tuy nhiên, ông Vincent La, Tổng giám đốc nydc, thừa nhận:

"Thách thức cạnh tranh trong thị trường này khá gay gắt, trong đó khó khăn lớn nhất của chúng tôi hiện nay là làm sao kiếm được mặt bằng phù hợp với mô hình kinh doanh của nydc. Chúng tôi sẽ mở thêm 7 nhà hàng trong năm 2013 tại thị trường TP.HCM và Hà Nội để tăng tổng số lượng nhà hàng nydc lên thành con số 13".

Ông cũng cho biết, nydc sẽ hướng đến mô hình nhượng quyền.

Khám phá khó khăn của đồ gỗ: Lúng túng ở thị trường nội địa

Trong khi là nhà xuất khẩu, sản xuất cho ai cũng phải theo nguyên tắc chuẩn bị kỹ lưỡng, đến ngày sản xuất là chỉ lo làm đạt chất lượng và đúng thời gian giao hàng. Do chưa kết hợp các bên nên hiện một doanh nghiệp thường làm từ A-Z nhưng về lâu dài họ sẽ chọn sở trường để tham gia vào chuỗi.

Với doanh thu xuất khẩu năm nay ước đạt 4 tỉ USD, doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng được nhu cầu của các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật, châu Âu; trong khi thị trường nội địa cũng đạt đến quy mô 3 tỉ USD nhưng các doanh nghiệp vẫn lúng túng trong tiếp cận và khai thác.

Doanh nghiệp sản xuất thừa nhận họ chưa nắm bắt được nhu cầu tiêu dùng của khách hàng nội địa nên Việt Nam phải nhập khẩu 2,4 tỉ USD đồ gỗ

Đồ gỗ Việt Nam hiện xuất khẩu đến khoảng 120 thị trường trên toàn cầu, trong đó hai thị trường Mỹ và EU đã chiếm đến 80% kim ngạch xuất khẩu với doanh thu năm 2011 hơn 3,9 tỉ USD.

Tuy nhiên, trong doanh thu nội địa thì chỉ 20% doanh số thuộc về sản phẩm của doanh nghiệp trong nước, 80% doanh số từ sản phẩm nhập khẩu.

Trung tâm Nghiên cứu các ngành công nghiệp (CSIL) của Ý trong chuyên đề World Furniture Outlook 2011 đã xếp hạng sản xuất đồ nội thất Việt Nam thứ 12 trong 70 quốc gia có xếp hạng; thị trường tiêu dùng nội địa thứ 22/70 và xuất khẩu thứ 6/70.

Xếp hạng này theo giá trị thị trường năm 2009 với doanh thu các mảng này lần lượt là 5,17 tỉ, 2,23 tỉ và 3,12 tỉ USD. Ước tính quy mô của hai thị trường xuất khẩu và tiêu thụ nội địa đạt 7 tỉ USD năm nay.

Tìm đường quay về

Thị trường thật, đa dạng từ hàng Trung Quốc cho tới hàng cao cấp của Ý và sẵn sàng chi tiêu, nhưng khó khăn do đâu? Vì sao các doanh nghiệp chưa thể tận dụng được thế mạnh xuất khẩu để phát triển ở thị trường nội địa?

KTS Nguyễn Trường Lưu, Phó chủ tịch hội Kiến trúc sư TP.HCM, cho rằng khoảng trống hiện nay rất rõ do thiếu sự hợp tác giữa các nhà sản xuất và nhà thiết kế.

Thị trường nhà ở vốn đóng góp 90% nhu cầu của thị trường nội thất nhưng doanh nghiệp chưa nắm bắt được nhu cầu tiêu dùng để đưa ra xu hướng thiết kế phù hợp với không gian nội thất.

Bên cạnh đó, các nhà xuất khẩu vốn theo dây chuyền sản xuất hàng loạt, sẽ gặp thách thức phải thay đổi theo mô hình sản xuất đồ lẻ. “Cần thích nghi về mặt sản xuất cùng với ý thức hợp tác để phát triển và định hướng thị trường. Tại sao sản phẩm xuất khẩu sang Mỹ với châu Âu chấp nhận mà thị trường trong nước không trụ được”, KTS Lưu nói.

Chủ tịch hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TP.HCM (HAWA) Nguyễn Chiến Thắng cho rằng, ý tưởng liên kết từ nhiều năm trước nhưng sự hợp tác chưa có chiều sâu.

Khi nào dân chúng nghĩ rằng đến hội chợ là để biết được xu hướng tiêu dùng hàng nội thất thì mới thuyết phục được thị trường. Các nhà nhập khẩu đòi hỏi đối tác sản xuất phải thay đổi đến vài trăm mẫu thiết kế hàng năm, thời gian sản xuất có khi chỉ 1 – 2 tuần, số lượng có thể từ 1 – 2 cái đến hàng trăm cái nhưng doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam vẫn đáp ứng được.

“Tại sao chúng ta không đưa được mô hình đó vào thị trường nội địa”, ông Thắng băn khoăn và cho rằng “Phải gắn nhà sản xuất, kiến trúc sư và các nhà phân phối thương mại”.

Chèo chống với cái khó

Ông Điền Quang Hiệp, chủ tịch công ty Mifaco, cho biết, doanh nghiệp có doanh thu xuất khẩu 250 tỉ mỗi năm này mới quan tâm thị trường nội địa từ ba năm nay.

Theo ông Hiệp, doanh nghiệp phải thận trọng để tìm ra cách đi phù hợp bởi thị trường trong nước tính chuyên nghiệp chưa cao, thường “chạy loạn” gấp rút theo thời gian lại dễ thay đổi.

Ông Hiệp nói: “Hiện đã xuất hiện các nhà bán lẻ chuyên nghiệp để có thể giảm chi phí, khi thị trường đủ lớn, mỗi bộ phận đi vào đúng chuyên môn thì sẽ phát huy thế mạnh của toàn thị trường”.

KTS Hồ Lê Phương cho rằng, rất khó cho doanh nghiệp đồ gỗ nội thất chen chân vào thị trường nhà ở tại Việt Nam. Ông Phương cho rằng, nhiều công ty ra đời từ lần khủng hoảng kinh tế trước hiện quay lại cũng do khủng hoảng.

Xét về năng lực, họ còn gặp khó khăn trong khâu bán hàng bởi sản phẩm xuất khẩu đã tuân theo quy trình sản xuất chuẩn và kèm theo đó là chuẩn về giá, khâu thị trường đã có người khác quyết định.

Nếu vào thị trường nội địa họ lúng túng trong đánh giá nhu cầu, thận trọng ở cả bộ phận thiết kế, đánh giá mẫu mã và khả năng thương mại. Một nhà sản xuất phải đầu tư cho thiết kế, nghiên cứu thị trường và cả kênh bán bán lẻ có thể bị quá sức.

“Khâu bán lẻ lại càng khó vì thị trường thiếu đội ngũ bán hàng nội thất chuyên nghiệp có thể tư vấn được cho người dùng. Trên 90% doanh nghiệp đã bị gãy ở khâu này”, ông Phương góp ý.

Ông Nguyễn Thanh Bình, chủ tịch công ty Nguyễn Thanh, thừa nhận tuy khó thâm nhập ở “sân nhà” nhưng cũng có nhiều cách. Cách đầu tiên hiện nay là tận dụng kinh nghiệm về xuất khẩu với mẫu mã đa dạng, giá thành thấp để đưa hàng vào thị trường nội địa.

“Khi xuất khẩu đã có giá thành tốt rồi, có dữ liệu sản phẩm và thị trường doanh nghiệp sẽ có cách riêng để tham gia thị trường nội địa”, ông Bình nói.

Tương tự, KTS Nguyễn Chánh Phương (công ty Danh Mộc) phân tích, cách đây mười năm chỉ có cửa hàng đồ nội thất của Nhà Xinh nhưng hiện đã hình thành những con phố chuyên về hàng nội thất. Chuỗi xuất khẩu sẽ dễ hơn vì đã hình thành các nhu cầu về chủng loại sản phẩm, chất lượng, giá thành, vô cửa hàng nào, nhà cung cấp nào…

Thị trường hiện nay còn khó nhưng chắc chắn sẽ đến lúc phát triển chuyên nghiệp, khoảng chừng mười năm tới sẽ thay đổi mạnh, vì thế phải chuẩn bị. “Mình làm thì quả thật rất khó, đòi hỏi cách tổ chức hiện đại. Nhưng khó cũng phải làm và phải bắt đầu từ cái nhỏ”, ông Phương nói.

Khai mạc hội chợ đồ gỗ và trang trí nội thất 2012 tại TP.HCM

Hội chợ đồ gỗ và trang trí nội thất Việt Nam 2012 (VIFA Home 2012) do hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TP.HCM (HAWA) phối hợp với hội Kiến trúc sư TP.HCM tổ chức, đã khai mạc sáng 8/11 tại trung tâm Hội chợ – triển lãm Tân Bình. Sự kiện năm nay quy tụ hơn 80 doanh nghiệp trong và ngoài nước với hơn 300 gian hàng, trưng bày các sản phẩm gỗ và đồ trang trí nội thất, thủ công mỹ nghệ với sự góp mặt của nhiều thương hiệu như Scansia, Nhà Xinh, Eurowindow, Danh Mộc, Mifaco, Carpenter, Lavanto, Thiên Ấn, Tavico, Thanh Dũng, Hà Nam… bên cạnh đó là các nhà cung cấp thiết bị máy móc và phân phối thương mại… VIFA Home 2012 diễn ra từ ngày 8 – 14/11 xoay quanh chủ đề “Nội thất nhà phố made in Vietnam” nhắm đến việc hợp tác khai thác thị trường nội địa.

Cùng tìm hiểu về việc xét về yếu tố cốt lõi, Starbucks "dở tệ"

Theo ông Vũ, với tiềm năng hiện tại của ngành cà phê, Việt Nam có thể thu về 20 tỷ USD từ cà phê trong vòng 15 năm tới, cao hơn nhiều so với con số chưa đến 3 tỷ USD hiện nay. Để đạt được điều này, Việt Nam cần tăng sản lượng và tăng thêm giá trị cho cà phê xuất khẩu bằng việc đảm nhiệm các hoạt động như rang, trộn, đóng gói.

Ông Vũ cho rằng mô hình chuỗi cửa hàng Starbucks chính là một hình mẫu marketing cho Việt Nam - nước sản xuất cà phê lớn thứ nhì thế giới, để gia tăng thu nhập bằng cách đưa các sản phẩm cà phê đã chế biến, thay vì chỉ cà phê nhân lên bản đồ cà phê của thế giới.

Tuy nhiên, theo ông, “Starbucks thật giỏi trong vấn đề in sâu một câu chuyện vào tâm trí người tiêu dùng, nhưng nếu chúng ta nhìn vào những yếu tố cốt lõi của họ, những gì mà họ đang làm dở tệ. Họ không bán cà phê, mà đang bán nước có mùi cà phê pha với đường”.

Trung Nguyên hiện sở hữu chuỗi tiệm cà phê lớn nhất ở Việt Nam và ông Vũ đã sẵn sàng để tiến vào thị trường phương Tây. “Tham vọng của chúng tôi là trở thành một thương hiệu toàn cầu”, ông Vũ nói với Reuters.

“Người tiêu dùng Mỹ không cần một sản phẩm khác. Họ cần một câu chuyện khác”, ông Vũ nói và cho biết thêm rằng, công ty của ông có mục đích cải thiện cuộc sống cho người dân trồng cà phê ở vùng cao nguyên. Đây là một mắt xích mà ông Vũ cho là những đối thủ lớn hơn còn thiếu.

Ông cho biết, cà phê mà hãng sử dụng cũng được mua từ các hộ nông dân nhỏ trồng cà phê có chứng chỉ thực hành canh tác bền vững với mức giá ưu đãi. Theo ông Vũ, đây mới thực sự là "sáng tạo có trách nhiệm vì sự hài hòa và phát triển bền vững".

Việt Nam là nước xuất khẩu cà phê robusta lớn nhất thế giới. Đây là loại cà phê được sử dụng chủ yếu để sản xuất cà phê hòa tan. Xét về khối lượng xuất khẩu cà phê nói chung, Việt Nam đứng sau Brazil, nước hiện đang dẫn đầu thế giới về cà phê arabica, loại đắt tiền hơn cà phê robusta.

Tuy nhiên, cũng giống như nhiều quốc gia sản xuất các loại hàng hóa nông sản như cà phê, ca cao và đường, Việt Nam chỉ thu về được một phần nhỏ trong khoản thu nhập được tạo ra từ hạt cà phê đã được chế biến, đóng gói và tiêu thụ ở nước ngoài.

“Việt Nam hiện xuất khẩu 90% cà phê nhân thô. Số hạt cà phê này không hề có thương hiệu. Điều đó cần phải được thay đổi”, ông Vũ nói.

Trung Nguyên hy vọng sẽ tăng gấp 4 lần doanh thu lên mức 1 tỷ USD vào năm 2015 từ mức 250 triệu USD trong năm 2011, trong bối cảnh ông Vũ tìm cách cạnh tranh với những thương hiệu toàn cầu như Nescafe của Nestle và Starbucks.

Ông thừa nhận Nestle đang dẫn trước Trung Nguyên rất xa về công nghệ cũng như việc tiếp thị: "Chúng tôi giống như một con châu chấu nhỏ bé chiến đấu với một con voi khổng lồ".

Tuy nhiên, ông tự tin cho rằng những chiến lược của Trung Nguyên "thông minh hơn và trọng tâm hơn". Cụ thể, tại thị trường Việt Nam chiến lược này đã giúp thương hiệu G7 của Trung Nguyên chiến thắng Nescafe và Vinacafe, trở thành thương hiệu được ưa chuộng hàng đầu.

“Đối với người tiêu dùng, Việt Nam có một thời gian dài đóng cửa nên họ thích các thương hiệu ngoại hơn là hàng nội. Bởi thế, việc G7 thắng trong cuộc đua này đòi hỏi chúng tôi phải có sự nỗ lực lớn”, ông Vũ tâm sự.

Hiện Trung Nguyên đã xuất khẩu cà phê sang 60 nước, nhưng dự kiến sẽ có một bước tiến lớn mới vào thị trường Mỹ. Công ty này hy vọng sẽ đảo ngược tỷ lệ doanh thu hiện nay là 70% từ thị trường nội địa và 30% từ xuất khẩu.

Trung Nguyên cũng hy vọng sẽ hưởng lợi từ việc cà phê trở thành một loại đồ uống ngày càng phổ biến ở châu Á, nơi trà là thức uống truyền thống. Ông Vũ kỳ vọng nâng mức tiêu thụ cà phê của người Việt Nam từ mức 1 kg/người/năm hiện nay lên mức 5 kg như của Brazil.

“Chúng tôi đang vận hành nhà máy ở mức 110% công suất và vẫn không cung cấp đủ hàng cho thị trường Trung Quốc”, ông Vũ cho biết, và tiết lộ, mỗi ngày ông uống 10 cốc cà phê. “Nếu dầu thô là nhiên liệu của nền kinh tế công nghiệp, thì cà phê là nhiên liệu của nền kinh tế tri thức”, theo ông.

Tin vui cho kinh tế khi các thương hiệu Mỹ đưa VN vào bản đồ cạnh tranh

Chẳng hạn, với nhãn hàng nước xả Downy, theo ông Đoàn Đình Hoàng, các quảng cáo TVC đã gần gũi hơn với người Việt, trong khi đó, ở nhãn dầu gọi Head&Shoulder, P&G đã chọn những người nổi tiếng trong giới showbiz Việt chuyển tại thông điệp truyền thông, thay vì "bê” nguyên TVC từ những thị trường khác sang phát tại Việt Nam như trước.

Pep - Coke: "Đỏ" rót thêm tiền, "xanh" mở liên minh

Liền sau vài ngày Pepsi công bố liên minh chiến lược với Suntory (Nhật Bản), Coca- Cola quyết định rót thêm cho thị trường Việt Nam 300 triệu USD. Cuộc đối đầu giữa hai hãng nước ngọt này bắt đầu ở "giai đọan 2" với những đầu tư lớn và có tính chiến lược.

Coca-Cola: Bỏ "du kích", đánh "tổng lực"

Coca-Cola sẽ rót thêm 300 triệu USD vào Việt Nam trong giai đoạn 2013 - 2015, nâng tổng số vốn đầu tư cam kết lên 500 triệu USD, để đầu tư nâng cao hiệu quả hoạt động của các nhà máy tại Việt Nam, phát triển thương hiệu và thị trường, cũng như phát triển nguồn nhân lực và hỗ trợ đại lý bán lẻ.

Với khoản đầu tư mới của Coca - Cola, thị trường lại thêm một lần nữa thấy sự so kè giữa hai người khổng lồ nước ngọt Coke - Pep. Bởi vì, trước đó, Pepsi cũng vừa công bố hình thành liên minh chiến lược với Suntory (Nhật Bản) tại Việt Nam, thông qua thỏa thuận, Suntory sẽ nắm giữ 51% cổ phần của Pepsi tại Việt Nam và Pepsi giữ 49% cổ phần còn lại trong dự án.

Trước đó, Pepsi đã khai trương nhà máy với tổng vốn đầu tư 73 triệu USD tại Khu công nghiệp VSIP Bắc Ninh. Động thái tăng vốn lần này của Coca - Cola đang gây nhiều dư luận trong bối cảnh Coca- Cola liên tục báo lỗ tại thị trường Việt Nam.

Theo Cục Thuế TP.HCM, số lỗ của Coca - Cola luôn ở mức trên 100 tỷ đồng/năm trong vòng 10 năm qua, có năm gần bằng 1/3 doanh thu.

Theo tạp chí chuyên ngành đồ uống Beverage Digest (Mỹ), thị phần đồ uống có gas của Coca - Cola là 52%, của PepsiCo là 21%. Dù dẫn trước Pepsi trên thị trường toàn cầu, nhưng tại thị trường Việt Nam, do đến sau nên việc mở rộng hệ thống phân phối của Coca - Cola tỏ ra yếu thế hơn.

Sau khi chậm chân trong các hệ thống siêu thị và nhà hàng, để giữ vị thế, Coca - Cola đã phát triển kênh phân phối theo chiến thuật "du kích", tung hàng bán lẻ ở khắp hang cùng ngõ hẻm, liên tục khuyến mãi giảm giá, ưu đãi đại lý...

Để sản phẩm cung ứng nhanh tại các thị trường chiến lược, nhất là giảm chi phí vận chuyển, cạnh tranh về giá, Coca - Cola đã nhanh chóng đầu tư xây dựng nhà máy ở các khu vực trọng điểm là TP.HCM, Đà Nẵng, Hà Nội.

Coca Cola đã nỗ lực nâng cao năng lực sản xuất và phân phối bằng việc bổ sung thêm các dây chuyền sản xuất hiện đại, cung cấp các thiết bị làm lạnh mới cho khách hàng và hỗ trợ các doanh nghiệp địa phương tăng doanh số bán hàng, chú trọng mở rộng sản phẩm vào các lĩnh vực như giải trí và thể thao, cửa hàng ăn nhanh và các chuỗi nhà hàng... là những địa điểm có tác động tốt và nhanh nhất đến việc quảng bá các nhãn hiệu sản phẩm mới.

Theo Hiệp hội Bia - Rượu và Nước giải khát Việt Nam, tổng doanh thu năm 2010 của PepsiCo và Coca - Cola chiếm hơn 80% thị trường nước giải khát Việt Nam, với thị phần tương đương nhau. Tính đến thời điểm hiện nay, Coca - Cola Việt Nam đã đạt mức tăng trưởng trên 25% so với kế hoạch. Tuy nhiên, cho đến nay, Pepsi vẫn có ưu thế chủ động hơn so với Coca - Cola trong phát triển hệ thống phân phối.

Ngoài việc phát triển hệ thống phân phối thông qua kênh đại lý và tổng đại lý, Pepsi còn mở rộng kênh phân phối ra hầu hết các quán cà phê, các cửa hàng thức ăn nhanh. Mới đây, Pepsi ký hợp tác với Kinh Đô, một thương hiệu có hệ thống phân phối với hơn 5.000 điểm, để mở rộng mạng lưới bán hàng, phát triển thị trường sản phẩm Pepsi.

Trong chiến lược cạnh tranh và mở rộng hoạt động, Pepsi cũng mở rộng đầu tư nhà máy ở Cần Thơ đi vào hoạt động từ năm 2009, nhà máy ở Bắc Ninh được khởi công vào đầu năm 2011, dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào giữa năm nay và năm 2012, nhà máy mới ở Đồng Nai có vốn đầu tư 45 triệu USD, công suất khoảng 180 triệu lít/năm của Pepsi cũng vừa đi vào hoạt động, nâng tổng số nhà máy của Pepsi ở Việt Nam hiện nay lên 6 nhà máy.

Sức ép "khóa càng"

Việt Nam hiện là một trong những cơ hội tăng trưởng tốt nhất của PepsiCo. Người tiêu dùng tại Việt Nam đã quen với nhiều nhãn hàng từ PepsiCo như Pepsi-Cola, 7-UP, Sting, Mirinda, Tropicana Twister, Lipton và Aquafina. PepsiCo cũng sở hữu một nhãn hàng snack địa phương Poca, phiên bản Việt Nam của sản phẩm khoai tây rán Lay trên thị trường thế giới.

- Coca-Cola có mặt tại Việt Nam lần đầu tiên năm 1960. Từ năm 1995 - 1998, lần lượt ba liên doanh của hãng này được thành lập tại miền Bắc, miền Trung và miền Nam Việt Nam. Năm 2001, ba liên doanh này hợp nhất thành Công ty Nước giải khát Coca-Cola, có trụ sở tại TP.HCM. Từ năm 2004, Coca-Cola Việt Nam được chuyển giao cho Sabco, một trong những tập đoàn đóng chai danh tiếng của Coca-Cola trên thế giới. Tuy nhiên, kể từ 2012, Coca-Cola Việt Nam đã tiếp quản trở lại việc đóng chai từ Sabco tại thị trường này.

Theo ông Umran Beba, Chủ tịch PepsiCo Asia Pacific, việc mua bán này nằm trong chiến lược mở rộng hoạt động kinh doanh đồ uống và thực phẩm của Pepsi tại Việt Nam, và việc hợp tác với Suntory là một phần quan trọng trong chiến lược tăng trưởng dài hạn bền vững của Hãng ở Việt Nam.

Theo phân tích, đây là sự hợp lực nhằm thống lĩnh thị trường mà hai đối tác này đã từng áp dụng rất thành công hơn 30 năm tại các thị trường Mỹ, Nhật Bản và New Zealand.

Theo thỏa thuận, Suntory sẽ cùng với PepsiCo phát triển kinh doanh đồ uống đóng chai ở Việt Nam, với những sản phẩm mang thương hiệu Suntory, như sản phẩm trà, nước ngọt và cà phê.

Trong nỗ lực quay trở lại thị trường châu Á, đặc biệt là điểm đến mới Myanmar, Coca-Cola đã đầu tư cho thị trường Việt Nam tương đương với Pepsi. Dù cả hai đều thông báo mới ở giai đoạn xây dựng thị trường, nhưng cả hai đều đã tung hết chiêu trong việc chiếm lĩnh thị trường phân phối.

Quan sát trên thị trường, tại các trung tâm giải trí, cửa hàng thức ăn nhanh..., một thực tế dễ thấy là sự "so găng" giữa hai đại gia ngành giải khát này khá khốc liệt, ở nơi nào có Pepsi thì chắc chắn vắng bóng Coca - Cola, và ngược lại. Hợp tác giữa Coca - Cola và Co.opMart bắt đầu từ ngày 1/1/2013 cũng là một sự kiện đặc biệt kể từ khi Coca - Cola đầu tư vào Việt Nam.

Trước đó, với các "điều khoản" cam kết với Pepsi, hệ thống siêu thị Co.opMart gần như đóng cửa với Coca - Cola. Ngoài hệ thống siêu thị, trước đây, Coca-Cola và Pepsi còn giành các hợp đồng phân phối độc quyền ở các đại lý nhỏ thông qua các chương trình ưu đãi như cung cấp tủ đựng đồ, bàn ghế, ô, ly hay dịch vụ bảo trì, sửa chữa tủ lạnh miễn phí...

Cuộc chiến "khóa càng" Coke - Pep vẫn diễn ra ở nhiều kênh phân phối khác. Người thích Coca - Cola chắc chắn không bao giờ tìm thấy sản phẩm thuộc thương hiệu này trong chuỗi cửa hàng Lotteria, Chicken Express, KFC, Subway.

Và ngược lại tại hệ thống của McDonalds, người dùng chỉ có thể tìm được Coca - Cola, chứ tuyệt nhiên không có bóng dáng Pepsi. Mới đây, khi Burger King vào Việt Nam, cả Coca - Cola và Pepsi đều đưa ra những ưu đãi, hỗ trợ đặc biệt để dành quyền đưa sản phẩm vào hệ thống cửa hàng thức ăn nhanh này.

Tuy nhiên, theo bà Thủy Tiên, đại diện đơn vị mua nhượng quyền Burger King, Công ty vẫn chưa có quyết định chính thức sẽ nhận hợp tác với thương hiệu nào.

Unilever - Procter & Gamble: So kè từng centimet

Không chỉ trên phạm vi toàn cầu hai tập đoàn sản xuất hàng tiêu dùng (FMCG), Procter & Gamble (P&G) và Unilever cũng so kè nhau "từng centimet" tại thị trường Việt Nam.

Unilever: Nhanh hơn một bước chân

Nếu dựa trên yếu tố thời gian, Unilever đã nhanh chân hơn đối thủ P&G khi đặt chân đến thị trường Việt Nam vào năm 1994 (năm 1995 thành lập công ty liên doanh), trong khi, năm 1995, P&G mới chính thức gia nhập cuộc chơi.

Xét về cách tiếp cận thị trường, xem ra, Unilever linh hoạt hơn khi xác định rõ ràng chiến lược "địa phương hóa" ngay từ đầu. Điều này được thể hiện thông qua chiến lược giá (tiết giảm tối đa chi phí đầu vào để tạo ra mức giá cạnh tranh), danh mục sản phẩm và thông điệp gửi đến người tiêu dùng Việt Nam (gần gũi và liên tục thay đổi cách chuyển tải).

Nói về "cuộc chiến truyền kỳ” của hai đối thủ này, ông Nguyễn Trọng Tấn, Giám đốc Công ty LantaBrand, cho rằng, tại thị trường Việt Nam, Unilever có ưu thế hơn vì ngoài các mảng hóa mỹ phẩm, họ có thêm mảng thực phẩm (food).

Ở nhãn bột giặt, Unilever lấn lướt P&G khi OMO, VISO tỏ ra quá mạnh và có nhiều lợi thế về giá cũng như mức độ nhận diện của người tiêu dùng.

Hơn nữa, xét về độ phủ, Unilever có hệ thống phân phối khá rộng, nhất là ở vùng nông thôn. Đây là lợi thế để kích doanh số của Unilever tại thị trường Việt Nam.

Theo Nielsen Vietnam, thị trường nông thôn chiếm đến 47% giá trị của mặt hàng FMCG (doanh thu) và có triển vọng rất lớn. Nông thôn chiếm 74% tổng dân số và chiếm 2/3 doanh số các ngành kem đánh răng và sản phẩm giặt.

Còn ông Đoàn Đình Hoàng, chuyên gia tư vấn thương hiệu, lại nhận xét, về danh mục sản phẩm và độ phủ xem ra hai bên cũng "ngang tài ngang sức". Trong khi đó, ở khâu truyền thông, các thông điệp mà Unilever phát đi có vẻ gần gũi với người Việt Nam hơn P&G.

Chẳng hạn, với nhãn bột giặt, OMO thường xuyên thay đổi đối thoại với người tiêu dùng còn Tide thì qua bao năm cũng chỉ một thông điệp là "trắng như Tide". "Việc nhắc đi nhắc lại cùng một thông điệp chỉ thích hợp với các thị trường đã phát triển như Mỹ hay châu Âu", ông Hoàng nói.

Sự áp đảo về mặt truyền thông cũng phần nào xuất phát từ chiến lược của hai bên. Theo đó, P&G đi theo chiến lược vùng còn Unilever lại xây dựng "kịch bản" riêng cho thị trường Việt Nam. Vì thế, ngân sách dành cho quảng bá sản phẩm sẽ có sự chênh nhau.

Cụ thể, năm 2002, xét trên kênh truyền hình Việt Nam, Unilever đứng đầu khi chi đến 60 tỷ đồng để quảng cáo, trong khi P&G đứng thứ 3 với 28 tỷ đồng.

Và gần đây nhất, theo khảo sát của Kantar Worldpanel, trong TOP 20 hãng chi tiêu nhiều cho quảng cáo trong năm 2011 thì UnileverBestFood &Elida P/S Vietnam., Ltd đứng thứ 8, với kinh phí 8,621 triệu USD. P&G không có mặt!

Ngoài ra, trong TOP 20 ngành hàng chi tiêu nhiều cho quảng cáo (năm 2011), mặt hàng KNORR của Unilever đứng thứ 2 (sau Dr.Thanh của Tân Hiệp Phát), với tổng kinh phí lên đến 6,94 triệu USD; trong khi, không ngành hàng nào của P&G lọt vào TOP 20.

Cùng với chiến lược phủ khắp các kênh truyền thông, mở rộng hệ thống phân phối, doanh số của Unilever kể từ năm 1995 đến nay đã không ngừng tăng trưởng, từ 10 triệu USD đã lên đến 240 triệu USD trong năm 2002 và theo thông tin bên lề, con số này năm 2011 là 800 triệu USD. Ước tính, mỗi năm, doanh số và lợi nhuận của Unilever tăng trưởng bình quân từ 30 - 35%.

Bên cạnh đó, những động thái về mặt đầu tư cũng đã thể hiện, Việt Nam là thị trường trọng điểm của Unilever khi họ đặt 5 nhà máy tại: TP.Biên Hòa (Đồng Nai), huyện Củ Chi, quận Thủ Đức (TP.HCM) và Hà Nội.

Song song với các nhà máy sản xuất, thông tin từ Ban Quản lý các Khu chế xuất - Khu công nghiệp TP.HCM, Unilever cũng đã chuẩn bị cho kế hoạch mở rộng đầu tư thêm 100 triệu USD tại Củ Chi thông qua việc đầu tư một nhà máy sản xuất hóa chất.

Về phía P&G, năm 2010, họ cũng đã đưa nhà máy sản xuất tã giấy tại Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) II mở rộng vào hoạt động. Đây là một trong hai nhà máy mà P&G đầu tư ở Bình Dương để sản xuất các mặt hàng chăm sóc cá nhân, gia đình... tại Việt Nam.

P&G: Theo sau có hụt hơi?

Dù tại thị trường Việt Nam, Unilever đang vượt trội hơn so với P&G nhưng đây chỉ là "bảng phân hạng tạm thời", còn về dài hạn, chưa biết "mèo nào cắn mỉu nào"!

- Với P&G: Toàn cầu có gần 300 nhãn hàng, cụ thể ở các mảng: Personal & Beauty (Olay, Gillette, Head & Shoulder, Pantene...); mảng House & Home (Duracell, Tide, Downy, Pringles...); mảng Health & Wellness (Oral-B, Braum, Align); mảng Baby & Family (Luvs, Pampers, Chairmin...); mảng Pet Care & Nutrition.

- Với Unilever: Những nhãn hiệu của Công ty được chấp nhận trên toàn cầu như: Lipton, Knorr, Omo, Close-up, Vim, Lifebouy, Dove, Sunsilk, Clear, Hazeline, Ponds... Unilever vào Việt Nam năm 1995, là tập hợp của 3 công ty riêng biệt, bao gồm: Liên doanh Lever Việt Nam (tại Hà Nội), Elida P/S (TP.HCM), và Công ty Unilever BestFood (đặt tại TP.HCM). Unilever phát triển chủ yếu 3 mảng: Home Care, Personal Care và Food Stuffs. Hệ thống phân phối của Unilever Việt Nam hiện có 150 nhà phân phối sỉ và 200.000 nhà bán lẻ. Hiện đầu tư hơn 300 triệu USD vào Việt Nam chuyển đổi thành công ty 100% vốn nước ngoài, sau khi mua lại cổ phần của Vinachem trong liên doanh vào năm 2009.

- Một vài số liệu về chi tiêu quảng cáo: TOP 20 ngành hàng chi tiêu nhiều cho quảng cáo năm 2011 có: mặt hàng KNORR của Unilever đứng thứ 2 (sau Dr.Thanh của Tân Hiệp Phát), với tổng kinh phí lên đến 6,94 triệu USD. Coca-Cola đứng vị trí thứ 6 với 5,219 triệu USD. Trong Top 20 hãng chi cho quảng cáo trong năm 2011: Coca-Cola đứng thứ 5 với tổng chi tiêu 10,371 triệu USD; UnileverBestFood & Elida P/S Vietnam Ltd đứng thứ 8 với 8,621 triệu USD và PesiCo Vietnam đứng thứ 11 với 6,846 triệu USD.

Trả lời báo giới, bà Deb Henretta, Chủ tịch Khu vực châu Á của P&G, cho rằng, từ gốc độ của người tiêu dùng, P&G với tiềm lực của một công ty đa quốc gia sẽ cố gắng để tạo ra sản phẩm thuộc nhiều phân khúc nhằm đáp ứng nhu cầu từ tỷ phú đến những người có thu nhập 1USD/ngày.

Điều này, dựa trên sự nhận biết sâu sắc về văn hóa, sở thích, tôn giáo... của người tiêu dùng châu Á hiện nay.

Thực tế thì từ trước đến nay, sản phẩm của P&G ở phân khúc cao hơn Unilever và hãng sản xuất hàng tiêu dùng của Mỹ chiếm lĩnh vị trí số 1 tại các nước phát triển (ở khu vực Bắc Mỹ, Tây Âu...), trong khi Unilever lại có ưu thế ở các thị trường đang phát triển.

Điều này có thể dễ dàng nhìn thấy qua tỉ trọng doanh thu của cả hai.

Theo đó, P&G mong đợi năm 2012 này, những thị trường đang phát triển sẽ đóng góp 37% vào tổng doanh thu toàn cầu từ 34% của năm 2010 và 23% của năm 2005; với Unilever, tỷ lệ đóng góp của thị trường đang phát triển vào tổng doanh thu trên toàn cầu đạt trên 56% (năm 2010 là 53%).

Khi thị trường ở các nước phát triển bảo hòa, P&G đang thể hiện rõ chiến lược dịch chuyển sang "lãnh địa" của Unilever.

Theo đánh giá chung, dù P&G tại Việt Nam có nhiều sản phẩm nhưng danh mục mang tính tập trung hơn so với Unilever cả về thông điệp chuyển tải lẫn công dụng của từng sản phẩm.

Chẳng hạn, trong mặt hàng dầu gội, P&G có thông điệp rất rõ ràng: Pantene (dưỡng tóc), Head&Shoulder (trị gàu), Rejoice được xem là sản phẩm để P&G "tung hỏa mù”, không phải là sản phẩm chủ lực.

Tính tập trung này cũng là sự kế thừa của P&G toàn cầu. Cụ thể, P&G có đến hơn 300 nhãn hiệu (thuộc 5 mảng) nhưng họ chỉ tập trung phát triển 22 nhãn có doanh số 1 tỷ USD và 20 nhãn 500 triệu USD để tạo thành "rổ sản phẩm" có tính cạnh tranh cao.

Với Unilever tại thị trường Việt Nam, gần đây, họ cũng không mở rộng sản phẩm như trước và chỉ giữ lại những nhãn chính.

Động thái chuyển hướng sự quan tâm của P&G đối với các thị trường đang phát triển cũng đã dần "địa phương hóa".

Nói về chiến lược tại thị trường Việt Nam, ông Emre Olcer, Tổng giám đốc P&G Việt Nam, cho rằng, kinh doanh của P&G Việt Nam đang rất tốt, P&G đã tăng trưởng 15 lần trong 10 năm qua và sẽ còn tiến xa hơn nữa.

Chiến lược của P&G là đầu tư nhiều hơn nữa trong việc tiếp cận người tiêu dùng Việt Nam.

Đó cũng là lý do để các chuyên gia marketing cho rằng: cuộc đối đầu giữa Unilever và P&G Việt Nam sẽ không bao giờ có hồi kết và khó đoán được ai sẽ là người chiến thắng.

Chia sẻ thực trạng về câu chuyện DN ngoại "nuốt chửng" ngành chăn nuôi

Theo ông Hoàng Kim Giao - cục trưởng Cục Chăn nuôi, hiện cả nước có 233 nhà máy sản xuất TACN, trong đó 58 nhà máy (24,9%) thuộc các công ty có vốn đầu tư nước ngoài (bao gồm cả công ty 100% vốn nước ngoài và các công ty liên doanh) nhưng sản xuất tới 60% tổng sản lượng TACN công nghiệp quy đổi (trên 10 triệu tấn).

Công ty De Heus (Hà Lan) đầu tư vào VN cuối năm 2008, đến nay công ty đã có bốn nhà máy trong lĩnh vực sản xuất thức ăn chăn nuôi và thức ăn thủy sản

Với nguồn lực tài chính dồi dào cùng công nghệ tiên tiến, các công ty có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đã phát triển rất nhanh chóng thời gian qua và đang dần chiếm lĩnh ngành chăn nuôi trong nước.

Phụ thuộc

Xã Sông Ray (Cẩm Mỹ, Đồng Nai) là một trong số ít địa phương còn lại có phong trào nuôi gà công nghiệp tư nhân. Thế nhưng số người tự tổ chức chăn nuôi và tiêu thụ sản phẩm, còn gọi là nuôi độc lập, như địa phương này đang thu hẹp lại do hiệu quả thấp trong khi rủi ro cao.

Theo chị Nguyễn Thị Hoa - chủ trại gà trên 3.000 con tại đây, mặc dù độc lập nhưng chỉ trên danh nghĩa, còn thực tế người nuôi phụ thuộc vào các công ty nước ngoài. “Họ bán gà giống với điều kiện phải mua kèm thức ăn chăn nuôi của họ” - chị Hoa nói.

Do phụ thuộc cả con giống lẫn thức ăn, nhiều đợt người nông dân tại Sông Ray lao đao vì giá gà giống của các công ty có lúc lên đến 20.000 đồng/con nhưng có khi chỉ vài ngàn đồng/con, chưa kể những đợt có vấn đề gà chết hàng loạt. “Tiền gà giống họ bán, tiền cám họ lấy nhưng khi gà chết hàng loạt thì họ nói lỗi do chúng tôi nên không chịu đền bù” - chị Hoa tâm sự.

Do quá rủi ro, hàng loạt chủ trại gà lớn nhỏ ở khu vực Đông Nam bộ thời gian qua đã phải ngưng hoạt động hoặc chuyển sang làm gia công cho các công ty nước ngoài.

Theo anh Trần Việt Sơn (Thống Nhất, Đồng Nai), cách đây năm năm từng có trại gà lên đến gần 50.000 con nhưng chỉ sau vài năm thua lỗ đã phải nghỉ để chuyển sang nuôi gia công cho một công ty của Thái Lan.

“Từ năm 2008-2010, giá cám tăng liên tục khiến người chăn nuôi khốn khổ nên tôi quyết định chuyển qua nuôi gia công cho công ty nước ngoài” - anh Sơn cho biết.

Không chỉ chị Hoa, anh Sơn, hàng chục ngàn hộ chăn nuôi khác trên cả nước đều chuyển sang nuôi gia công do cạnh tranh quá lớn từ các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Theo Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), đối với giống gà công nghiệp lông trắng thì các công ty nước ngoài vẫn chiếm ưu thế vượt trội, hầu như cung cấp 100% con giống ra thị trường VN. Trong đó, lúc cao điểm chỉ riêng ba công ty Japfa (Indonesia), CP (Thái Lan) và Emivest (Malaysia) bán bình quân 6 triệu gà giống/tháng cho người chăn nuôi.

Thôn tính thị trường

Không chỉ có gà công nghiệp, các lĩnh vực quan trọng khác của ngành chăn nuôi cũng đã và đang dần bị các doanh nghiệp nước ngoài “nuốt chửng”.

Đầu tư vào VN năm 1993, đến nay sau 19 năm Công ty chăn nuôi CP Thái Lan trở thành công ty chiếm thị phần lớn nhất trong nhiều ngành nghề chăn nuôi.

Ở lĩnh vực cung cấp thịt, trứng, CP là công ty hàng đầu chiếm thị phần 50% trứng gà, 30% thịt gà và 7% thịt heo. Công ty này chỉ cung cấp khoảng 5% về giống heo nhưng lại chiếm tới 8% thị phần sản phẩm từ heo trên thị trường.

Để đạt được những con số ấn tượng này, đã có trên 20.000 hộ dân khắp cả nước tham gia mạng lưới nuôi gia công hoặc đối tác với công ty theo nhiều hình thức gia công khác nhau như nuôi lấy công, nuôi bán với giá cố định hoặc cho thuê chuồng trại.

Thị phần gà công nghiệp

Riêng ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi (TACN), các thương hiệu được người dân ưa chuộng, cùng với đó là thị phần lớn cũng đã thuộc về các công ty nước ngoài.

Thị phần TACN công nghiệp của một số công ty nước ngoài hàng đầu như CP Việt Nam chiếm khoảng 18%, New Hope 9-10%...

Trong giai đoạn khó khăn của nền kinh tế (2010-2012), trong khi nhiều công ty trong nước phải thu hẹp sản xuất hoặc phá sản thì các doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực chăn nuôi không ngừng mở rộng thị phần.

Theo khảo sát của Cục Chăn nuôi ở 17/34 doanh nghiệp nước ngoài cho thấy tổng đầu tư các doanh nghiệp FDI là 269,7 triệu USD năm 2010 tăng lên 365,3 triệu USD năm 2012 (tăng 35,5%).

Doanh nghiệp trong nước tự bơi

Anh Nguyễn Xuân Thanh, người từng mở một nhà máy sản xuất TACN quy mô nhỏ tại Bình Dương vào năm 2003 và phải đóng cửa cuối năm 2011, phân tích nguyên nhân chính khiến doanh nghiệp trong nước “chết” là do lãi suất ngân hàng quá cao.

“Các công ty nước ngoài có nhiều vốn nên chiết khấu cho đại lý nhiều, cho khách hàng lớn trả chậm trong khi công ty tôi quy mô nhỏ không thể làm được như vậy, khách hàng dần chuyển qua các công ty đối thủ” - anh Thanh đau xót.

Không chỉ có anh Thanh, hàng trăm doanh nghiệp khác ngành sản xuất TACN trong nước cũng gặp khó khi đối mặt với các doanh nghiệp nước ngoài. Kết quả là thị phần của doanh nghiệp trong nước ngày càng bị thu hẹp trong khi các công ty FDI liên tục mở thêm nhà máy mới và mở rộng thị phần.

Anh Phạm Văn Tuấn, chủ trại gà quy mô lên đến hơn 100.000 con tại Trảng Bom (Đồng Nai) đang đứng trước nguy cơ bỏ nghề, bức xúc cho biết từ trước đến giờ chưa khi nào tiếp cận được những chính sách ưu đãi của Nhà nước.

“Chúng tôi phải tự bơi để cạnh tranh với các công ty nước ngoài đầu tư tại VN, gần đây lại thêm thịt gà nhập khẩu. Người chăn nuôi trong nước không còn đủ sức để cạnh tranh nữa” - anh Tuấn nói.

Còn ông Phạm Đức Bình, phó chủ tịch Hiệp hội TACN VN, cho rằng năm 2012 các doanh nghiệp sản xuất TACN gặp khó khăn do tồn kho nhiều và chịu lãi suất lớn. Mặc dù vậy, tỉ lệ lợi nhuận của các công ty vốn nước ngoài vẫn ở mức cao do họ có lợi thế và trữ nguyên liệu, lãi vay thấp và thị trường lớn hơn các công ty trong nước.

Tìm hiểu vấn đề: Vân gỗ kết vân tay

Trong khuôn khổ hợp tác giữa HAWA và HAA, những kiến trúc sư thành viên của HAA đã có những chuyến tham quan nhà máy và khảo sát hoạt động sản xuất của DN thuộc HAWA. Nỗ lực liên kết này hứa hẹn một tương lai khá sáng sủa cho DN sản xuất trong hành trình tìm về thị trường nội địa.

Hội chợ Vifa Home tạo được dấu ấn kết nối DN của HAWA

Có mặt tại hội thảo "Giải pháp liên ngành đối với nhà sản xuất đồ gỗ và nhà tư vấn thiết kế Việt", chủ đề "Nội thất cho nhà phố Việt Nam", một hoạt động trong khuôn khổ của Vifahome, diễn ra từ ngày 8 - 11/11, những con số công bố về thị trường một lần nữa khiến nhiều người phải giật mình vì tiềm năng quá lớn của ngành vẫn chưa được khai thác.

Khoảng trống ngày càng lớn

Theo Trung tâm Nghiên cứu các ngành công nghiệp (CSIL) của Ý, thị trường tiêu dùng nội địa Việt Nam đang giữ vị trí thứ 22/70 quốc gia có xếp hạng và xuất khẩu đứng thứ 6/70. Ước tính, quy mô của thị trường xuất khẩu và tiêu thụ nội địa Việt Nam đạt đến 7 tỷ USD trong năm nay.

Tuy nhiên, trong khi khả năng xuất khẩu ngày một nâng cao thì cơ cấu thị trường nội địa lại là một con số khá chênh lệch. Chỉ có 20% doanh số của thị trường nội địa thuộc về sản phẩm của doanh nghiệp (DN) trong nước, 80% doanh số là từ sản phẩm nhập khẩu.

Nghĩa là, mỗi năm, Việt Nam đang nhập khẩu 2,4 tỷ USD đồ gỗ trong khi năng lực lẫn trình độ sản xuất đã chinh phục thị trường Mỹ và các nước châu Âu từ lâu. "Khoảng trống ấy phần lớn là do có khoảng cách giữa nhà sản xuất và nhà thiết kế”, kiến trúc sư Nguyễn Trường Lưu, Phó chủ tịch HAA, đánh giá.

Theo ông Lưu, ngoài hệ thống phân phối trong nước chưa được tổ chức tốt, việc DN Việt Nam chưa nắm bắt được nhu cầu tiêu dùng dẫn đến đưa ra xu hướng thiết kế không phù hợp.

Hệ quả là người dùng chưa mặn mà lắm với sản phẩm đồ gỗ nội. Thêm vào đó, đội ngũ tư vấn thiết kế tại Việt Nam cũng chưa biết được năng lực và sản phẩm của DN nội nên việc đưa ra định hướng cho người dùng cũng chỉ tập trung vào sản phẩm nhập khẩu.

Ông Khương Văn Mười, Chủ tịch HAA, tiết lộ, trong bối cảnh kinh tế phát triển nhanh những năm vừa qua, nhu cầu tư vấn, thiết kế trong xây dựng và trang trí nội, ngoại thất đã tăng nhanh.

Nếu đội ngũ tư vấn thiết kế hiểu được DN sản xuất thì đây sẽ là một kênh phát triển thị trường tốt cho DN nội địa. Đáng tiếc, hai đối tượng này đều chưa có dịp bắt tay nhau.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Chiến Thắng, Chủ tịch HAWA, cho biết, ý tưởng liên kết đã hình thành từ nhiều năm trước nhưng sự hợp tác chưa có chiều sâu nên DN trong ngành bỏ lỡ mất cơ hội mà đội ngũ tư vấn có thể mang lại.

"HAWA sẽ đẩy mạnh liên kết với HAA để tạo nên lực đẩy cho các DN thành viên mạnh dạn hơn nữa với thị trường nội địa", ông Thắng khẳng định.

Hội bắt tay, thị trường đổi mặt?

Ông Trần Việt Tiến, Giám đốc Công ty CP Mỹ thuật Gia Long, phân tích: "Thành viên của HAA lên đến hơn 1.000 kiến trúc sư. Nếu tận dụng được nguồn lực này thì việc nắm bắt thị trường sẽ dễ dàng hơn rất nhiều".

Theo ông Tiến, ngoài việc thành viên hai hội phải liên kết chặt chẽ để hiểu nhau còn phải tính đến những giải pháp hợp tác lâu dài để cùng có lợi. "Nếu hợp tác này suôn sẻ, tương lai Việt Nam sẽ hình thành được thị trường mua bán ý tưởng thiết kế giữa kiến trúc sư và DN", ông Tiến cho biết.

Song song với việc liên kết để tạo sức mạnh, theo ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Công ty Nguyễn Thanh, DN sản xuất gỗ cũng cần phải chủ động trong việc tổ chức sản xuất để có thể chinh phục được thị trường nội địa.

Bởi, quen với quy mô sản xuất hàng loạt để phục vụ cho thị trường xuất khẩu, nếu không điều chỉnh, có thể thu nhỏ quy mô sản xuất thì cũng sẽ không tận dụng được những tư vấn mà đội ngũ thiết kế mang lại.

Hơn ba năm loay hoay với bài toán thị trường nội địa, các DN sản xuất đồ gỗ Việt Nam giờ đây lại tìm thấy hướng đi mới. Hy vọng, với việc cho vân gỗ kết hợp với vân tay lần này, thị trường đồ gỗ trong nước sẽ có những biến chuyển thuận lợi.

Cùng bạn tìm hiểu về việc gỡ nút thắt cho ngành chăn nuôi

Nhà nước sẽ tiếp tục duy trì và mở rộng các ưu đãi, hỗ trợ hiện hành đối với các dự án đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi. Các biện pháp bao gồm cho nông dân vay vốn ưu đãi để đầu tư phát triển nguồn nguyên liệu để sản xuất thức ăn chăn nuôi, đồng cỏ để nuôi bò; hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ sản xuất chăn nuôi và chế biến thịt, sữa.

* Việt Nam có thế mạnh về nông nghiệp, trong đó một số sản phẩm là nguyên liệu đầu vào cho ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi (TACN). Vì sao chúng ta vẫn chưa chủ động được nguồn nguyên liệu cho ngành này?

Ông Nguyễn Xuân Dương, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi

- Những năm qua ngành chăn nuôi không hoàn toàn phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, vì một số nguyên liệu trong nước như lúa, gạo, khoai mì hay bắp cũng đã được đưa vào làm thức ăn chăn nuôi.

Tuy nhiên, do nguồn nguyên liệu trong nước có hạn, mỗi năm Việt Nam vẫn nhập khoảng 1 triệu tấn bắp, 1 triệu tấn lúa mì và gần 3 triệu tấn khô dầu đậu nành.

Riêng khô dầu đậu tương, chúng ta buộc phải nhập khẩu 100% vì loại nguyên liệu này trong nước không trồng được do sự khác biệt về thời tiết và thổ nhưỡng.

Những quốc gia xuất thức ăn chăn nuôi trong khu vực như Thái Lan, Indonesia, Malaysia... cũng đều phải nhập khẩu khô dầu đậu tương từ Mỹ, Argentina và Brazil.

Ngoài ra, các loại nguyên liệu khác như vitamin, khoáng vi lượng, axit amin, cũng phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

* Phải chăng việc phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu khiến giá TACN trong nước luôn ở mức cao so với mặt bằng giá chung của các quốc gia khác trong khu vực?

- Giá TACN trong nước luôn ở mức cao một phần vì phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu. Giá nguyên liệu nhập khẩu biến động bất thường sẽ ảnh hưởng đến mặt hàng thức ăn chăn nuôi ở trong nước. Ngoài ra, hiện các doanh nghiệp vẫn đang sản xuất thức ăn chăn nuôi với quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu nên chi phí sản xuất cao, giá thành cao.

Giá TACN cao lại làm giảm sức cạnh tranh của ngành chăn nuôi trong nước, bởi chi phí TACN chiếm đến 70% giá thành sản phẩm chăn nuôi. Vì vậy, để giảm giá thức ăn chăn nuôi, ngoài việc chủ động nguồn nguyên liệu, điều quan trọng là các doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ, tiến đến sản xuất với quy mô lớn.

Thực tế, ngành chăn nuôi truyền thống đã sử dụng cám gạo như một loại nguyên liệu chính trong chăn nuôi. Nhà nước đang khuyến khích các nhà khoa học nghiên cứu đưa ra giải pháp nhằm tối ưu hóa khẩu phần TACN, trong đó làm sao tận dụng được nguồn cám gạo trong nước.

Sử dụng hiệu quả những phụ phẩm của lúa gạo sẽ giúp ngành chăn nuôi tiết kiệm được lượng ngoại tệ hiện dùng để nhập khẩu các loại nguyên liệu thức ăn chăn nuôi.

Ngoài ra, ngành chăn nuôi cần sử dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu sẵn có và lượng nguyên liệu nhập khẩu, nhằm giảm thất thoát nguyên liệu trên một đơn vị sản phẩm TACN. Điều đó có nghĩa là chúng ta phải sản xuất với quy mô lớn và khép kín nhằm giảm giá thành và tránh thất thoát.

Để tránh phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, ngành chăn nuôi cũng cần sớm xây dựng vùng nguyên liệu cho ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi.

* Vấn đề này đã được nói nhiều trong những năm qua. Điều quan trọng là Nhà nước đã có những giải pháp nào trong thời tới để tiến đến việc hình thành vùng nguyên liệu ổn định cho ngành sản xuất TACN, thưa ông?

- Cục Chăn nuôi đã có chủ trương và kiến nghị những chính sách. Ngân sách nhà nước nên hỗ trợ vốn dưới hình thức cho nhà đầu tư vay để xây dựng các hạng kết cấu hạ tầng cứng và mềm cần thiết và sử dụng lâu dài tại vùng nguyên liệu TACN.

Ngân sách nhà nước và các tổ chức tín dụng triển khai các hình thức tín dụng ưu đãi cho người chăn nuôi và doanh nghiệp để đầu tư trực tiếp vào các hoạt động trồng trọt để tạo vùng nguyên liệu TACN đáp ứng yêu cầu kinh doanh có hiệu quả.

Chính quyền tỉnh và các huyện có vùng nguyên liệu TACN của dự án FDI có trách nhiệm bảo vệ và duy trì các vùng nguyên liệu đã quy hoạch cho dự án FDI để đảm bảo cung cấp đầy đủ nguyên liệu tập trung cho nhà đầu tư.

Ngoài ra, cần xác định quyền và trách nhiệm cho nhà đầu tư trong việc đưa ra các biện pháp bảo vệ vùng nguyên liệu TACN của họ.

Nhà nước nghiên cứu đưa ra các quy định phù hợp về cả quyền và trách nhiệm của nhà đầu tư với vùng nguyên liệu TACN, đủ đảm bảo giúp nhà đầu tư duy trì và phát triển các vùng nguyên liệu TACN, đồng thời có chính sách hỗ trợ nhà đầu tư xây dựng hạ tầng của vùng nguyên liệu theo quy hoạch.

Đồng thời nhà nước sẽ cùng nhà đầu tư chăm lo xây dựng các cơ sở văn hóa giáo dục, cơ sở hạ tầng của nông thôn của các cộng đồng dân cư vùng nguyên TACN liệu nhằm gắn lợi ích của họ với vùng nguyên liệu

* Ông có thể cho biết định hướng phát triển ngành chăn nuôi trong thời gian tới?

- Nhà nước có chủ trương và đang thực hiện việc chuyển dịch cơ cấu đàn vật nuôi theo hướng tăng tỷ trọng gia cầm, tiếp tục phát triển chăn nuôi lợn, gia súc lớn.

Ngành chăn nuôi sẽ chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán sang phát triển chăn nuôi trang trại, gia trại, nông hộ nhưng theo hình thức công nghiệp và áp dụng công nghệ kỹ thuật cao trong chăn nuôi.

Nghiên cứu phát triển chăn nuôi ở quy mô vừa phải, phù hợp với khả năng tài chính, quản lý và xử lý môi trường. Nhà nước sẽ có những chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư sản xuất khép kín, liên kết giữa các khâu trong chuỗi giá trị.

Phát triển mạnh công nghiệp chế biến, đa dạng hóa các sản phẩm chăn nuôi để nâng cao giá trị gia tăng. Và quan trọng nhất, việc hạ giá thành sản phẩm chăn nuôi, giảm giá thức ăn chăn nuôi bằng với mức thấp của các nước trong khu vực sẽ được ưu tiên thực hiện trong thời gian tới.

Tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về chất lượng vật tư và an toàn vệ sinh thực phẩm trong chăn nuôi. Hoàn thiện hệ thống pháp chế quản lý giống, TACN và môi trường chăn nuôi phù hợp với pháp luật Việt Nam và thông lệ quốc tế.

* Vai trò của người nông dân và các hộ chăn nuôi ở đâu trong định hướng phát triển này, thưa ông?

- Nhà nước sẽ tiếp tục duy trì và mở rộng các ưu đãi, hỗ trợ hiện hành đối với các dự án đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi. Các biện pháp bao gồm cho nông dân vay vốn ưu đãi để đầu tư phát triển nguồn nguyên liệu để sản xuất thức ăn chăn nuôi, đồng cỏ để nuôi bò; hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ sản xuất chăn nuôi và chế biến thịt, sữa.

Trong thời gian tới, Nhà nước sẽ áp dụng hạn ngạch thuế quan thay thế cho biện pháp cấm và áp dụng hạn ngạch về khối lượng nhập khẩu đối với sữa đồng thời đánh thuế nhập khẩu theo mùa, tiếp tục áp dụng biện pháp ưu đãi thuế thu nhập đối với các dự án đầu tư ứng dụng công nghệ sinh học trong sinh sản vật nuôi như chọn tạo giống vật nuôi mới, tinh, phôi, chế biến sản phẩm chăn nuôi.

Ngoài ra cũng có chính sách trợ cấp cho người chăn nuôi và các doanh nghiệp chăn nuôi khi bị tổn thất vì thiên tai, dịch bệnh và bị rủi ro về biến động giá thị trường sản phẩm chăn nuôi; biện pháp lập và sử dụng quỹ bảo hiểm chăn nuôi cho các trường hợp rủi ro trong chăn nuôi.

* Xin cảm ơn ông!